EGMA

Eiriolwr Galluedd Meddyliol Annibynnol (EGMA)

 

Cyflwynodd Deddf Galluedd Meddyliol 2005 rôl Eiriolwr Galluedd Meddyliol Annibynnol (EGMA).

Mae EGMA yn ddiogelwch cyfreithiol i bobl sydd â diffyg gallu, ac sydd heb deulu neu ffrindiau i’w cynorthwyo, i wneud penderfyniadau penodedig pwysig ynglyn â:

  • Thriniaeth feddygol ddifrifol
  • Newid llety
  • Adolygiadau gofalwyr
  • Mewn achosion o ddiogelu oedolion, gellir penodi EGMA (Eiriolwr Galluedd Meddyliol Annibynnol) hyd yn oed pan fydd aelodau’r teulu neu eraill ar gael i ymgynghori â nhw (Diogelu)

Rôl yr EGMA yw cefnogi a chynrychioli’r person yn ystod y broses o benderfynu. Bydd EGMA yn gofalu bod Deddf Galluedd Meddyliol 2005 yn cael ei dilyn.

Triniaeth Feddygol Ddifrifol

Mae’n rhaid cyfarwyddo EGMA ac ymgynghori ag o pan:

  • fydd corff y GIG yn cynnig darparu, atal neu stopio triniaeth feddygol ddifrifol

Newid Llety

Mae’n rhaid cyfarwyddo EGMA ac ymgynghori ag o/â hi pan:

  • fydd corff y GIG yn cynnig lleoli/symud person mewn ysbyty am fwy na 28 diwrnod
  • fydd corff y GIG neu awdurdod lleol yn cynnig trefnu/newid llety mewn cartref gofal am fwy nag 8 wythnos

Adolygiadau Gofal

Mae Deddf Galluedd Meddyliol 2005 yn amlwg yn rhoi grym i weithwyr proffesiynol Iechyd a Gofal Cymdeithasol i roi cyfarwyddyd i EGMA yn ystod:

  • Adolygiadau Gofal ar gyfer pobl sydd mewn llety sydd wedi’i drefnu gan yr awdurdod lleol
  • Adolygiadau a gynhelir gan y GIG ar gyfer pobl sy’n derbyn Gofal Iechyd Parhaus
  • Adolygiadau Cynllun Gofal a gynhelir ar gyfer cleifion mewnol

Diogelu

Mae’r rheoliadau sydd wedi’u gosod yn Neddf Galluedd Meddyliol 2005 yn nodi fod gan awdurdodau lleol a’r GIG bwerau i gyfarwyddo EGMA yn ystod y broses o ddiogelu oedolion hyd yn oed pan fydd aelodau’r teulu neu eraill ar gael i ymgynghori â nhw.

Os yw’r gofynion canlynol wedi’u bodloni:

  • Mae mesurau diogelu’n cael eu sefydlu mewn perthynas â diogelu oedolion sy’n agored i niwed rhag camdriniaeth*
  • person a allai fod wedi’i gam-drin*
  • person sydd wedi ‘i esgeuluso*
  • person yr honnir mai ef yw’r un sy’n cam-drin*

*lle mae’r person â diffyg galluedd

…mae’r GIG neu’r awdurdod lleol â’r grym i gyfarwyddo EGMA.

Mae’n rhaid cyfarwyddo EGMA ac ymgynghori ag o/â hi pan:

  • 39 A
    Mae’r corff goruchwyliol yn derbyn cais i amddifadu rhywun o’u rhyddid ac nid oes gan y person perthnasol unrhyw deulu na ffrindiau i ymgynghori â nhw ar gyfer Asesiad Pennaf Lles
  • 39 C
    Mae yna fwlch rhwng ymadawiad cynrychiolydd y person perthnasol a phenodiad un arall
  • 39 D
    Mae person â chynrychiolydd sy’n ddi-dâl ac mae un ai’r person neu eu cynrychiolydd yn gofyn am gymorth EGMA Mae’r corff goruchwyliol yn credu na fyddai’r person perthnasol na’u cynrychiolydd yn gallu ymarfer eu hawliau heb gymorth eiriolwr.

DoLS

Mae’r Trefniadau Diogelu rhag Colli Rhyddid (DoLS) yn rhoi hawliau a chyfrifoldebau ychwanegol i EGMA, ar wahân i’r rheiny sydd wedi’u haseinio iddyn nhw gan Ddeddf Galluedd Meddyliol 2005. Mae Pennod 3 Cod Ymarfer DoLS yn darparu rhestr fanwl o’r hawliau a’r cyfrifoldebau hynny.

Mae’r Trefniadau Diogelu rhag Colli Rhyddid hynny wedi eu cynnwys yn Neddf Galluedd Meddyliol 2005 ac fe ddaethon nhw i rym ar Ebrill 1, 2009.

Mae’r trefniadau diogelu wedi’u dylunio i ddiogelu buddiannau pobl sy’n agored i niwed ac i:

  • Sicrhau y gellir rhoi’r gofal y mae arnyn nhw ei hangen yn y systemau sydd leiaf cyfyngol
  • atal penderfyniadau mympwyol sy’n amddifadu pobl o’u rhyddid
  • darparu diogelwch i bobl
  • eu darparu â hawliau herio yn erbyn cael eu cadw’n anghyfreithlon
  • osgoi biwrocratiaeth ddiangen.

Mae Trefniadau Diogelu rhag Colli Rhyddid y Ddeddf Galluedd Meddyliol yn gymwys i unrhyw un:

  • sy’n 18 oed ac yn hyn
  • sydd ag anhwylder meddyliol, fel dementia neu anabledd dysgu sylweddol
  • sydd â diffyg gallu i roi cydsyniad gwybodus i’r trefniadau a wnaethpwyd ar gyfer eu gofal a/neu driniaeth
  • yr ystyrir bod colli rhyddid (o fewn ystyr Erthygl 5 y Confensiwn Ewropeaidd ar Hawliau Dynol), ar ôl asesiad annibynnol, yn angenrheidiol er eu pennaf lles ac i’w diogelu rhag niwed.
  • Mae’r diogelwch yn cwmpasu cleifion mewn ysbytai, a phobl sydd mewn cartrefi gofal sy’n gofrestredig dan Ddeddf Safonau Gofal 2000, boed hynny’n ôl trefniadau cyhoeddus neu breifat.

Os hoffech unrhyw wybodaeth arall am EGMA a DoLS cysylltwch â ni ar:

Gwasanaethau Eiriolaeth Gogledd Ddwyrain Cymru (Sir y Fflint a Wrecsam) 01352 759175

Gwasanaeth Eiriolaeth Iechyd Meddwl Conwy a Sir Ddinbych
(Conwy, Sir Ddinbych, Gwynedd ac Ynys Môn) 01745 816501

 

Ffurflen Gais Egma

IMCA Referral Form Eng

Taflen